Systemisch werken: situaties met een andere bril bekijken

Quirine heeft een achtergrond in facility management en werkt sinds zestien jaar bij het Rijksvastgoedbedrijf (RVB). Vanuit haar rol is ze ervoor verantwoordelijk dat gebouwen in goede staat verkeren. Van gevangenissen tot musea en grote kantoorpanden als de toren aan de Turfmarkt en Raad van State. De portefeuille waar ze afgelopen jaren aan werkte is heel divers. ‘Hoewel het werk heel afwisselend is, merkte ik zowel in het werk, maar ook privé, dat ik wat uit balans begon te raken. Ik kom in een andere levensfase terecht en had behoefte om te reflecteren waar ik nu sta en wat ik zou willen.’

Puzzelstukjes

De training 'systemisch werken voor medewerkers' triggerde haar en ze besloot zich vorig jaar in te schrijven via het LOC Platform. ‘Veel cursussen zijn werk gerelateerd. Wat me aansprak in deze training is dat je naar het totaalplaatje kijkt. Je leert om echt even stil te staan bij jezelf: in een veilige setting ga je terug naar je roots. Waar ben je opgegroeid, uit wat voor familie kom je, en hoe ben je gevormd? Welke patronen helpen jou in je werk en van welke patronen kun je afscheid nemen? Maar ook: wat voor karakter heb je, en hoe loopt je carrière? Niets is goed of fout: maar je staat even stil bij alle puzzelstukjes.

Door oefeningen tijdens de training zie je waar of waardoor je uit balans bent. Het kan confronterend zijn om zo naar jezelf te kijken, maar dat zorgt juist voor leermomenten. Ik was verrast dat het zoveel inzicht geeft. De training is een cadeautje voor jezelf’, blikt Quirine terug. ‘Ik merkte dat ik me na het volgen van deze training minder gehaast begon te voelen. Uiteindelijk heb ik besloten om binnen het RVB te kiezen voor een ander pakket van werkzaamheden waardoor ik me beter in balans voel.’

Verborgen belemmeringen

Quirine volgde de training bij Liedewij Petit en Irene Lauf-Beumer, werkzaam bij de Rijksorganisatie voor Ontwikkeling en Innovatie (onderdeel van BZK). Zij geven zowel trainingen aan medewerkers als aan leidinggevenden. Er zijn standaard trainingen, maar er is ook maatwerk mogelijk als er specifieke vragen zijn vanuit teams. ‘Een systemische blik kan bijvoorbeeld helpen in teams waarin de dynamiek verstoord is: er wordt geroddeld, er is minder energie, resultaten worden niet behaald of het ziekteverzuim is hoog. Om echt bij de onderstroom te komen is het belangrijk om te vertragen, op de pauzeknop te drukken en met een systemische bril naar de situatie te kijken. Dat vraagt moed en een open blik.’

Deze benadering geeft snel en effectief inzicht in de dynamiek en verborgen belemmeringen binnen een team. Dit perspectief laat ook zien waar spanningen en verstoorde verhoudingen vandaan komen en wat er veranderd kan worden om het systeem (jouw team of afdeling) optimaal te laten functioneren. ‘In werkvormen gaan deelnemers aan de slag: we laten ze bijvoorbeeld een beeld schetsen van het team. Wie neemt welke positie in? Wat speelt er nu écht? Wat ik mooi vind om te zien is hoe collega’s na afloop van de training meer begrip voor elkaar hebben en dat teams gezonder en vitaler zijn.’