Stiften, bloknootjes en geen Powerpoint-presentatie. Op de Open Donderdag van 5 november, die in het teken staat van de nieuwe archiefwet, gaat het net even anders.
In het grote klaslokaal op de tweede verdieping van de Universiteitscampus Spui behandelen we vandaag de nieuwe archiefwet, die op 1 januari van kracht wordt. Dat betekent nogal wat voor organisaties, want bewaartermijnen en de manier van informatie beheren en opslaan gaan veranderen. Daarom vandaag geen presentatie, maar een goed gesprek waarin concrete vragen uit de zaal aan bod komen.
Sebo Boersma van het Leerhuis van het Nationaal Archief trapt de middag af. “Een Open Donderdag, een open dialoog”, belooft hij de zaal, waarna de papiertjes en stiften worden uitgedeeld. Terwijl de aanwezigen in de zaal nadenken over hun belangrijkste vraag over de nieuwe archiefwet, vertelt expert Archiefwet Roland Bisscheroux hoe Windows 95 aan de basis heeft gelegen van hoe we vandaag de dag informatie opslaan en beheren.
Soms is het antwoord gewoon: niks!
Veel van de vragen gaan over mandaat, wie heeft welke verantwoordelijkheden? Maar ook: waar moet ik als organisatie beginnen, wat moeten we anders doen? “Soms is het antwoord gewoon: niks.” Maar dat geldt zeker niet voor alles. “Zijn er hulpmiddelen die laten zien wat er precies nodig is?”, vraagt iemand. “Ja”, zegt Roland en hij haalt de wijzigingslijst erbij waarop staat wat er allemaal verandert voor organisaties.
Er zijn ook uitdagingen rondom NAW-gegevens, staatsgevoelige informatie en processen die zowel tijdens de huidige als de nieuwe archiefwet lopen. Hoe ga je daarmee om? Gelukkig blijken veel dingen te blijven zoals ze nu zijn, maar juist daarom is de start van de nieuwe archiefwet een mooi moment om zaken op te pakken die nu niet helemaal goed geregeld zijn. “Gebruik dit momentum om zaken onder de aandacht bij je management te krijgen”, zegt iemand in de zaal.
AI is niet betrouwbaar genoeg
Onvermijdelijk als het om informatie in 2026 gaat, is de vraag uit de zaal over AI: “Hoe kijk je aan tegen AI-gebruik voor archiveren?” Roland geeft aan dat de betrouwbaarheid nog niet goed genoeg is. Organisaties zullen dus écht zelf aan de slag moeten. En dan is er nog de discussie over of de term ‘archieven’ nog wel deze tijd is. De aanwezige mensen in de zaal komen er niet helemaal uit. Een mooi onderwerp om tijdens de netwerkbijeenkomst, direct na de Open Donderdag, over door te praten.
| Wie meer wil weten over de nieuwe archiefwet, kan bij het Leerhuis terecht voor informatie, workshops en trainingen en op de KIA community om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen. |