Rocus Brasz (70) is in 2010 opgeleid als Gateway Reviewer. Hij heeft als teamlid aan 11 Gateway reviews bijgedragen in de periode 2011 – 2023. Rocus was tot aan zijn pensioen werkzaam als programmamanager bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. Peter Terlouw, directeur Bureau Gateway, sprak hem over het proces van ouder worden, loslaten en afscheid nemen.
Peter: We benaderden je laatst voor een review en toen vroeg je ons of we het wel zeker wisten? Waarom vroeg je dat?
Rocus: De laatste tijd kreeg ik geen aanvragen meer voor deelname aan een review. Ik heb naar aanleiding daarvan gebeld met een medewerker en de vraag neergelegd of ik nog wel paste in het profiel nu ik intussen alweer 5 jaar met pensioen ben. En in het verlengde daarvan: wat is het afscheidsritueel als het niet meer past? Het lijkt me goed als daar duidelijkheid over bestaat. Het werk als reviewer heb ik altijd met veel plezier gedaan. Het is interessant en van elke review leer je weer nieuwe dingen. Ook de samenwerking met de collega reviewers is vaak leuk. Maar ik ben al een paar jaar met pensioen en daarmee ontstaat natuurlijk meer afstand tot de dagelijkse praktijk binnen de overheid. Daarom vroeg ik me af of ik dan nog wel dat specifieke meebreng dat nodig is in een Gateway Review.
Rocus Brasz
Peter: Wat is dat dan volgens jou, wat je specifiek meebrengt?
Rocus: Een Gateway Review gaat altijd over een op dat moment actueel en vaak ook urgent onderwerp, met allerlei belangen en allerlei invalshoeken. Dat weet ik mede vanwege al die jaren ervaring en de reviews waar ik aan heb mogen bijdragen. Natuurlijk heb ik een hoop ervaring opgedaan in de loop van mijn werk binnen de rijksdienst. Een belangrijk deel is natuurlijk ook altijd de menselijke kant met verwachtingen, ambities, conflicten en samenwerken rond uiteenlopende belangen.
Daarnaast doet niet elke gepensioneerde hetzelfde na haar of zijn pensioendatum. Ik ken er geen die achter de geraniums zijn gaan zitten en ben zelf ook op lokaal niveau weer actief in een veranderprogramma. Daarnaast zou de relatieve buitenstaander die een gepensioneerde is natuurlijk ook de blik van buiten naar binnen kunnen aandragen, afhankelijk van de vraagstelling in de review. Tegelijkertijd moet je ook aanvoelen wanneer je niet meer die benodigde bijdrage kunt leveren, gewoon omdat je er al een tijdje uit bent of omdat het lastig wordt om op hogere leeftijd de geconcentreerde aandacht op te brengen die nodig is in de snelkookpan van een review. Ik denk dus dat het per persoon anders kan liggen.
Peter: Dat herken ik wel. Toch vind ik het ronduit lastig om dit aan te kaarten binnen de Gateway community. Leeftijd ligt soms erg gevoelig.
Rocus: Het belang van goede Gateway reviews die bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke opgaves moet voorop staan en het samenstellen van een geschikt team, is jullie expertise. Dat vertrouw ik jullie helemaal toe, inclusief het gesprek met afzwaaiende reviewers.
Peter: Dat waardeer ik. Het is ook niet altijd zo zwart-wit. Leeftijd is een indicator, maar ook hoe lang je niet meer bij de overheid werkt (ongeacht je leeftijd) vind ik relevant. Daar tegenover staat juist de ervaring, het inzicht en vaak ook de rust die met de jaren komt.
Rocus: Dat klopt, het is geen eenvoudige afweging. En al helemaal niet voor jou in je rol als hoeder van de Gateway community. Toch, je moet ook zorgen voor up to date reviewers die je inzet bij de reviews; dat zijn we verplicht aan onze opdrachtgevers.
Peter: Vroeger hanteerde het bureau criteria, maar die zijn in onbruik geraakt. We gaan deze weer in gebruik nemen. Door dit gesprek help je mij daarmee; dank daarvoor. Tot slot, welke inzichten zou je nog aan ons en alle andere reviewers willen meegeven, op basis van de reviews waarbij je betrokken was?
Rocus: Ik blijf aandacht vragen voor de digitale transformatie van de samenleving en daarbinnen die van de overheid. Voldoende kennis en kunde op dit vlak is onmisbaar in vrijwel alle veranderingen. In de laatste review trof ik een team aan waar niemand kennis en ervaring had op dit vlak, heel bijzonder maar blijkbaar bestaat dat nog. En intussen dendert AI binnen...
Peter: Heb je nog een suggestie voor een nieuwe reviewer; iemand uit jouw netwerk aan wie je het stokje zou willen overgeven?
Rocus: Nee, die heb ik niet. Wel wens ik jullie veel succes in de komende tijd. Het wordt vast weer heel druk met reviews nu het nieuwe kabinet is aangetreden en er veel veranderingen op het programma staan!