Mbo’ers vormen een goede oplossing voor het tekort aan I-professionals binnen de Rijksoverheid. Nu zijn deze functies vooral gericht op hbo- en wo-niveau. In 2023 waren er maar liefst 112.000 ICT’ers met een mbo-diploma; dat is 17% van het totaal aantal ICT-professionals. Hoe kunnen we functies binnen de Rijksoverheid beter afstemmen op mbo’ers om het tekort aan I-professionals op te vullen?
I-opleidingen op het mbo
Op dit moment telt het mbo bijna twee keer zoveel studenten in de sector ICT. Voor de Rijksoverheid ligt het grootste potentieel bij studenten van niveau 3 en 4, die een van de volgende opleidingen volgen:
- Medewerker Beheer ICT (niveau 3)
- ICT-beheerder (niveau 4)
- Software Developer (niveau 4)
- Netwerk- en Mediabeheer (niveau 4)
- Expert IT-systems and Devices (niveau 4)
- Allround Medewerker IT-systems and Devices (niveau 4)
- Applicatie- en Mediaontwikkelaar (niveau 4)
Deze talenten vormen een waardevolle bron voor de groeiende vraag naar I-functies binnen de Rijksoverheid. Bij twee van deze bovenstaande opleidingen zijn persona’s beschikbaar. Deze kun je hieronder bekijken.
Naam: John
Leeftijd: 20 jaar
Opleiding: MBO Niveau 4 - Expert IT Systems and Devices
Locatie: Utrecht, Nederland
Achtergrond
John is net, vol trots, afgestudeerd van zijn MBO-opleiding Expert IT Systems and Devices. Hij is nu een startend beroepsbeoefenaar met verstand van operating systems, hardware, ICT-infrastructuren, beheer van cloud oplossingen, cyber-security, incident registratie en oplossen van incidenten (1ste/2de lijns). Zij heeft tijdens haar opleiding geleerd over projectmanagement en vooral veel gedaan waardoor hij als starter al een vakvrouw is en een goed oplossend vermogen heeft.
Tijdens zijn stage heeft hij met veel plezier incidenten in Topdesk verwerkt en ook afgehandeld. Zijn klanten waren dik tevreden omdat hij altijd op een vriendelijke manier en met verstand van zaken hun laptop weer aan de praat kreeg.
Motivatie
John heeft tijdens zijn opleiding ontdekt dat hij niet alleen gevoel heeft voor (ICT) techniek maar ook heel goed is met mensen. Nu zoekt hij een fijne werkgever waar hij kan doorleren en zich kan ontwikkelen.
Het liefst werkt hij op de plek waar gebruiker en ICT elkaar ontmoeten omdat hij mensen en ICT leuk vindt.
Doelen
- Een baan vinden als junior medeweker op een helpdesk bij een bedrijf waar hij zijn handen uit de mouwen kan steken en concrete resultaten neer kan zetten.
- Ontwikkelen en groeien.
- Trouw te zijn aan haar werkgever zolang in ruil voor waardering en de kans zich te ontwikkelen.
Vaardigheden
- Operating systems: Linux, Windows.
- Infrastructuur en netwerken: osi model, tcp/ip, cloud, pfsense
- Hardware: routers, switches, firewalls, bekabeling
- Tools: nmap, powershell, bash, azure portal,
- Probleemoplossend vermogen: John is gedreven dingen te realiseren en lost uitdagingen binnen zijn vakgebied praktisch op.
Persoonlijkheid
John is een doorzetter, leergierig en maakt graag gebruik van nieuwe technologieën. Hij is trots op wat hij al heeft bereikt en zit vol ambitie om nog beter in zijn vak te worden. Soms overschat hij zichzelf een beetje. Het helpt hem als hij duidelijkheid krijgt over hoe hij zich verder kan ontwikkelen.
Vrije Tijd
In zijn vrije tijd is John een typische twintiger, maar vaak wel de vraagbaak voor en over computers in zijn kring van familie en vrienden.
Naam: Fatima
Leeftijd: 20 jaar
Opleiding: MBO Niveau 4 – Expert IT Systems and Devices
Locatie: Utrecht, Nederland
Achtergrond
Fatima is net, vol trots, afgestudeerd van haar MBO-opleiding Expert IT Systems and Devices. Zij is nu een startend beroepsbeoefenaar met verstand van operating systems, hardware, ICT-infrastructuren, beheer van cloud oplossingen, cyber-security, incident registratie en oplossen van incidenten (1ste/2de lijns). Zij heeft tijdens haar opleiding geleerd over projectmanagement en vooral veel gedaan waardoor zij als starter al een vakvrouw is en een goed oplossend vermogen heeft.
Tijdens haar stage heeft ze meegeholpen de infrastructuur aan te leggen bij een bedrijf wat een nieuwe bedrijfslocatie heeft gevonden en in Azure de virtual machine, waar de webserver in draait, meer geheugen gegeven.
Motivatie
Fatima heeft tijdens haar opleiding ontdekt dat zij dol is op (ICT) techniek en graag op de achtergrond met de techniek bezig is. Nu zoekt zij een fijne werkgever waar ze kan doorleren en zich kan ontwikkelen.
Het liefst werkt zij achter de schermen met techniek en laat andere collega’s de helpdesk bemensen.
Doelen
- Een baan vinden als junior systeembeheerder bij een bedrijf waar zij de handen uit de mouwen kan steken en zo concrete resultaten neer kan zetten.
- Ontwikkelen en groeien.
- Trouw te zijn aan haar werkgever in ruil voor waardering en de kans zich te ontwikkelen.
Vaardigheden
- Operating systems: Linux, Windows.
- Infrastructuur en netwerken: osi model, tcp/ip, cloud, pfsense
- Hardware: routers, switches, firewalls, bekabeling
- Tools: nmap, powershell, bash, azure portal
- Probleemoplossend vermogen: Fatima is gedreven dingen te realiseren en lost uitdagingen binnen haar vakgebied praktisch op.
Persoonlijkheid
Fatima is een doorzetter, leergierig en maakt graag gebruik van nieuwe technologieën. Zij is trots op wat ze al heeft bereikt en zit vol ambitie om nog beter in haar vak te worden. Soms overschat ze zichzelf een beetje. Het helpt haar als ze duidelijkheid krijgt over hoe zij zich verder kan ontwikkelen.
Vrije Tijd
In haar vrije tijd is Fatima een typische twintiger, maar vaak wel de vraagbaak voor en over computers in haar kring van familie en vrienden.
Naam: Tarik
Leeftijd: 20 jaar
Opleiding: MBO Niveau 4 - Software Development
Locatie: Utrecht, Nederland
Achtergrond
Tarik is net, vol trots, afgestudeerd van zijn MBO-opleiding Software Development, waar hij de basis heeft geleerd van programmeren, databases, en webontwikkeling. Hij heeft tijdens zijn opleiding geprogrammeerd in JavaScript, PHP of Python en user interfaces gebouwd met HTML en CSS.
Tijdens zijn stages maakt hij de integratie van de chatbot naar de website in C#. Hij vindt dat school maar ouderwets is met oude technologie in oude talen.
Motivatie
Tarik heeft tijdens zijn opleiding ontdekt dat hij zich vaak heel goed kan richten op een specifieke taak of uitdaging, code maken of bijvoorbeeld het testen van applicaties.
Nu zoekt hij een fijne werkgever die zijn honger naar technische vraagstukken en nieuwe kennis kan stillen.
Het liefst werkt hij zelfstandig in een team zodat hij veel kan leren van anderen maar zich ook kan terugtrekken met zijn code en daar hard mee aan de slag kan.
Doelen
- Een baan vinden als junior back-end developer bij een bedrijf waar hij aan de slag kan en zich verder kan ontwikkelen.
- Een echte programmeur worden door veel te leren en te doen; meerdere programmeertalen, best practices en verdieping in de wereld van coding.
- Op de lange termijn (maar eigenlijk al liever nu) zou Tarik algoritmes willen ontwikkelen voor het CBS, in Python, wat is er mooier dan dat?
Vaardigheden
- Frontend ontwikkeling: Basiskennis van HTML, CSS, JavaScript.
- Backend ontwikkeling: PHP en vaak andere talen, gecombineerd met SQL.
- Frameworks en tools: Hij heeft tijdens zijn opleiding gewerkt met diverse frameworks zoals WordPress of Laravel en tools zoals Git
- Probleemoplossend vermogen: Tarik is gedreven dingen te realiseren en lost uitdagingen praktisch op.
Persoonlijkheid
Tarik is een doorzetter, leergierig en maakt graag gebruik van nieuwe technologieën. Hij is trots op wat hij al heeft bereikt en zit vol ambitie om nog beter in zijn vak te worden. Hij is, als elke schoolverlater, soms wat overmoedig en soms wat onzeker over zijn vaardigheden en wil vooral werken en zichzelf ontwikkelen. Hij begrijpt dat werken in teams de praktijk is, doet dit ook best goed, maar trekt zich toch ook graag terug met zijn code om de echt gave uitdagingen te slechten.
Vrije Tijd
In zijn vrije tijd houdt Tarik zich graag bezig met het bouwen van coole apps in het nieuwe, nog snellere framework dat gisteren is uitgekomen in een programmeertaal die school pas over 10 jaar gaat geven.
Naam: Eva
Leeftijd: 20 jaar
Opleiding: MBO Niveau 4 - Software Development
Locatie: Utrecht, Nederland
Achtergrond
Eva is net, vol trots, afgestudeerd van haar MBO-opleiding Software Development, waar ze de basis heeft geleerd van programmeren, databases, en webontwikkeling. Ze heeft tijdens haar opleiding geprogrammeerd in JavaScript, PHP of Python en user interfaces gebouwd met HTML en CSS.
Tijdens haar stages bouwde ze mee aan websites en applicaties voor een klein bedrijf, wat haar praktische ervaring heeft opgeleverd.
Motivatie
Eva heeft tijdens haar opleiding ontdekt dat ze een passie heeft voor de manier waarop IT aansluit op de gebruiker en gebruikt haar creativiteit en kennis om gebruikersvriendelijke en mooie interfaces te bouwen.
Nu zoekt ze een fijne werkgever waar ze zich verder kan ontwikkelen en verdiepen in haar vakgebied. Het liefst in een team van ervaren ontwikkelaars/designers waar ze veel van kan leren.
Doelen
- Een baan vinden als junior front-end developer bij een bedrijf waar ze aan de slag kan en zich verder kan ontwikkelen.
- Haar vaardigheden verbeteren, met name op het gebied van UI/UX alhoewel ze net zo goed kan programmeren als haar startende collega backend developers.
- Op de lange termijn zou Eva zich graag specialiseren in het ontwikkelen van webapplicaties of mobiele apps.
Vaardigheden
- Frontend ontwikkeling: Basiskennis van HTML, CSS, JavaScript.
- Backend ontwikkeling: PHP of een andere taal, gecombineerd met SQL.
- Frameworks en tools: Ze heeft tijdens haar opleiding gewerkt met diverse frameworks zoals WordPress of Angular en tools zoals Git.
- Probleemoplossend vermogen: Emma is gedreven dingen te realiseren en lost uitdagingen praktisch op.
Persoonlijkheid
Eva is een doorzetter, leergierig en maakt graag gebruik van nieuwe technologieën. Ze is trots op wat ze al heeft bereikt en zit vol ambitie om nog beter in haar vak te worden.
Ze is, als elke schoolverlater, soms wat overmoedig en soms wat onzeker over haar vaardigheden en wil vooral werken en zichzelf ontwikkelen. Ze is sociaal, kan goed in een team werken, maar staat niet zo open voor al te abstract geneuzel.
Vrije Tijd
In haar vrije tijd houdt Eva zich graag bezig met het maken van websites voor haarzelf, vrienden en familie. Daarnaast werkt ze veel met moderne media en nieuwe trends in technologie om bij te blijven in haar vakgebied.
Opbouw mbo-opleiding
Stages zijn een belangrijk onderdeel van het mbo; theorie en praktijk komen daar bij elkaar. Voor de combinatie leren en werken kent het mbo twee sporen: BOL (Beroepsopleidende Leerweg) en BBL (Beroepsbegeleidende Leerweg). De BOL-opleiding bestaat uit fulltime onderwijs dat afgewisseld wordt met een of meer stages gedurende de opleiding. Bij de BBL-opleiding gaat de student één dag in de week naar school gaat en werkt de overige dagen bij een organisatie. Voor beide routes moet een werkgever erkend zijn als leerbedrijf.
Daarnaast kent elke mbo-opleiding keuzedelen. Dit zijn korte lesprogramma's die boven op de reguliere opleiding komen en zijn samengesteld door werkgevers en SBB (Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven). Studenten zijn verplicht een keuzedeel te volgen, maar zijn vrij te kiezen welke dat is. Een keuzedeel helpt bij het verdiepen van bestaande lesstof en het oriënteren op de arbeidsmarkt of verdere studie. Net zoals het bedrijfsleven dat al actief doet, kan de Rijksoverheid in samenwerking met het mbo ook keuzedelen ontwikkelen.
I-functies voor mbo’ers binnen de Rijksoverheid
Binnen de Rijksoverheid zijn diverse ICT-functies voor mbo’ers binnen de functiegroep Medewerker ICT/Techniek/Informatiebeheer/DIV (niveau 4). Deze functiegroep is onderdeel van de functiefamilie Bedrijfsvoering en richt zich op het ondersteunen en optimaliseren van ICT- en informatieprocessen.
Competenties, kwaliteiten en ervaring
Hieronder delen we keuzedelen, kwalificaties en certificaten van de site van SBB voor de ICT-functies om zo toekomstige IT- en IV-managers en HR-medewerkers te informeren over de competenties van mbo’ers. Bij deze keuzedelen, kwalificaties en certificaten gaan we uit van mbo’ers die net klaar zijn met hun opleiding op niveau 3 of 4 of maximaal 2 jaar werkervering hebben. Zie ook de persona’s bij diverse mbo-opleidingen hierboven.